Indonesië is de grootste archipelstaat ter wereld, bestaande uit meer dan 17.000 eilanden verspreid over een enorm stuk van Zuidoost-Azië. Met ruim 280 miljoen inwoners is het tegelijk het vierde meest bevolkte land op aarde, na China, India en de Verenigde Staten. Het land beslaat een oppervlakte van 1.904.569 km² en is daarmee het 14e grootste land naar oppervlakte wereldwijd.
Wie Indonesië zegt, denkt al snel aan Bali, maar het land is veel groter dan dat ene eiland. Van de dichtbevolkte straten van Jakarta tot de oerwouden van Borneo en de ongerepte stranden van Papua: Indonesië is een wereld op zich.
De geografie van Indonesië
Indonesië strekt zich uit over een afstand van meer dan 5.000 kilometer van west naar oost, van de punt van Sumatra tot aan het westen van Papua. Het land ligt op de grens van de Stille Oceaan en de Indische Oceaan en grenst op land aan Maleisië (op Borneo), Papua-Nieuw-Guinea en Oost-Timor.
De vijf grote hoofdeilanden zijn Sumatra, Java, Kalimantan (het Indonesische deel van Borneo), Sulawesi en Papua. Java is het kleinste van deze vijf, maar tegelijk het drukste: meer dan de helft van de Indonesische bevolking woont er. Buiten de grote eilanden liggen duizenden kleinere, waaronder de populaire toeristische bestemmingen Bali, Lombok, de Gili-eilanden en de Komodo-eilanden.
Het land ligt in de zogeheten Gordel van Vuur, een seismisch actieve zone rond de Stille Oceaan. Dat betekent dat Indonesië regelmatig te maken heeft met aardbevingen en vulkaanuitbarstingen. Er zijn meer dan 130 actieve vulkanen in het land, waaronder de bekende Krakatau en de Merapi op Java.
Bevolking en talen in Indonesië
De bevolking van Indonesië is opvallend divers. Er leven meer dan 300 etnische groepen in het land, elk met hun eigen taal, cultuur en tradities. In totaal worden er naar schatting meer dan 700 lokale talen gesproken. De officiële nationale taal is Bahasa Indonesia, een gestandaardiseerde vorm van het Maleis die door vrijwel iedereen wordt verstaan en gebruikt als gemeenschappelijke taal tussen de verschillende bevolkingsgroepen.
De grootste bevolkingsgroep is de Javaanse, die goed is voor ongeveer 40 procent van de totale bevolking. Andere grote groepen zijn de Sundanese (West-Java), de Batak (Noord-Sumatra) en de Balinese. Elke groep heeft zijn eigen culturele gebruiken, kleding, muziek en religie.
De godsdienst speelt een grote rol in het dagelijks leven. Indonesië heeft de grootste moslimbevolking ter wereld: ongeveer 87 procent van de Indonesiërs is islamitisch. Daarnaast zijn er minderheden van christenen, hindoes (met name op Bali) en boeddhisten. De grondwet erkent zes officiële godsdiensten.
Hoofdstad en bestuur
De hoofdstad van Indonesië is Jakarta, gelegen op het noordwesten van Java. Met meer dan 10 miljoen inwoners in de stad zelf en ruim 30 miljoen in de bredere metropoolregio is het een van de grootste steden van Azië. Jakarta kampt met serieuze uitdagingen: ernstige verkeersopstoppingen, luchtvervuiling, overstromingen en bodemdaling zijn structurele problemen.
Om die reden heeft de Indonesische regering besloten de hoofdstad te verplaatsen naar een nieuw te bouwen stad op Borneo, genaamd Nusantara. De verhuizing is al begonnen en de overheidsfuncties worden stapsgewijs overgedragen. Wanneer dit proces volledig is afgerond, hangt af van de voortgang van de bouw, maar de plannen mikken op de komende jaren.
Indonesië is een republiek met een president als staatshoofd. Het land is verdeeld in 38 provincies, elk met een eigen bestuur. Sinds de democratisering na het einde van het Soeharto-tijdperk in 1998 houdt Indonesië vrije verkiezingen voor zowel de president als het parlement.
Geschiedenis in het kort
Het gebied dat nu Indonesië heet, kende al duizenden jaren voor onze tijdrekening geavanceerde beschavingen. Grote hindoe- en boeddhistische koninkrijken, zoals Majapahit en Srivijaya, domineerden eeuwenlang het maritieme handelsnetwerk in de regio. De komst van de islam, die zich via handelaren verspreidde, begon rond de 13e eeuw en werd in de volgende eeuwen de dominante godsdienst.
In de 17e eeuw kregen de Nederlanders via de VOC (Vereenigde Oostindische Compagnie) steeds meer grip op de archipel. Na het faillissement van de VOC nam de Nederlandse staat de kolonie over, die bekend werd als Nederlands-Indië. Het koloniale bestuur duurde tot de Tweede Wereldoorlog, toen Japan de archipel bezette.
Op 17 augustus 1945 riepen Soekarno en Mohammad Hatta de onafhankelijkheid uit. Na een gewapende strijd erkenden de Nederlanders deze onafhankelijkheid officieel in 1949. Soekarno werd de eerste president. Na een periode van politieke instabiliteit greep Soeharto in 1965 de macht en regeerde hij het land tot 1998. Sindsdien heeft Indonesië zich ontwikkeld tot een democratie.
Economie en handel
Indonesië heeft de grootste economie van Zuidoost-Azië en behoort tot de G20, de groep van twintig grootste economieën ter wereld. Het land is rijk aan grondstoffen: Indonesië is een van de grootste exporteurs ter wereld van palmolie, steenkool, rubber en nikkel. Ook de visserij, de landbouw en de maakindustrie zijn belangrijk.
Toerisme is een groeiende sector. Jaarlijks bezoeken miljoenen toeristen het land, met Bali als veruit de populairste bestemming. Maar ook Yogyakarta (met de tempels van Borobudur en Prambanan), Lombok, Raja Ampat en Komodo trekken steeds meer bezoekers.
De economie is de afgelopen decennia flink gegroeid, maar er is ook ongelijkheid. Een groot deel van de bevolking werkt in de informele sector en het inkomensverschil tussen stad en platteland is merkbaar.
Natuur en biodiversiteit
Indonesië is een van de rijkste landen ter wereld als het gaat om biodiversiteit. Het land telt een enorme verscheidenheid aan planten en dieren, waarvan veel nergens anders voorkomen. De komodovaraan, de neushoornvogel, de Borneose orang-oetan en de Sumatraanse tijger zijn bekende voorbeelden van endemische soorten die het zwaar hebben door ontbossing en habitatverlies.
De koraalriffen rondom de eilanden behoren tot de meest soortenrijke ter wereld. De zogenoemde Coral Triangle, een zeegebied dat deels door Indonesisch water loopt, geldt als de “amazone van de zee” vanwege de uitzonderlijke onderwaterrijkdom.
Tegelijk staat de natuur onder druk. Grootschalige ontbossing voor palmolieplantages en mijnbouw leidt tot verlies van regenwoud op Sumatra, Borneo en Papua. Indonesië worstelt met de balans tussen economische ontwikkeling en natuurbehoud.
Veelgestelde vragen over Indonesië
Wat is de hoofdstad van Indonesië?
Officieel is Jakarta nog de hoofdstad, maar de Indonesische regering is bezig die functie over te dragen aan de nieuwe stad Nusantara op Borneo.
Hoeveel eilanden heeft Indonesië?
Indonesië telt meer dan 17.000 eilanden, waarvan er naar schatting zo’n 6.000 bewoond zijn.
Welke taal spreken ze in Indonesië?
De officiële taal is Bahasa Indonesia. Daarnaast zijn er meer dan 700 regionale talen en dialecten.
Wat is de munteenheid van Indonesië?
De munteenheid is de Indonesische roepia (IDR). Bedragen in Indonesië lijken groot door de lage koers: één euro staat gelijk aan naar schatting rond 16.000 tot 17
