Op Bali vind je batik overal: in kleine winkeltjes langs de weg, op markten en in grotere winkels. Batik kopen op Bali is een van de leukste dingen om te doen, maar er is wel verschil in kwaliteit en techniek. Weet je waar je op moet letten, dan ga je met iets moois naar huis in plaats van een teleurstelling.
Wat is batik eigenlijk?
Batik is een manier van stoffen verven waarbij was wordt gebruikt om bepaalde delen van de stof af te dekken. De was voorkomt dat de verf die plekken bereikt. Na het verven wordt de was verwijderd, en het typische patroon blijft over. Je herkent batik aan de grillige lijnen en de rijke kleuren.
Er zijn twee soorten batik. Bij handgemaakte batik, ook wel “batik tulis” genoemd, brengt een ambachtsman de was met de hand aan met een speciaal pennetje. Dit is een tijdrovend en nauwkeurig werk. Bij gestempelde batik, “batik cap”, wordt een koperen stempel gebruikt om het waspatroon snel aan te brengen. Beide methodes zijn authentiek, maar handgemaakte batik is zeldzamer en vaak duurder.
Waar op Bali koop je batik?
Je kunt op meerdere plekken batik kopen op Bali. De bekendste markten zijn te vinden in Ubud, Kuta en Seminyak. Op de markt in Ubud vind je veel kleding en stoffen met batikpatronen. Lopen en vergelijken loont hier echt.
Wil je meer keuze en een goede prijs, dan zijn de grotere textielbedrijven een betere optie. Hier verkopen ze batik per meter, maar ook al gemaakte kleding zoals blouses, jurken, broeken en sjaals. In Yogyakarta op Java, niet op Bali zelf, is batik het meest traditioneel. Sommige blouses en overhemden die je op Bali koopt, zijn dan ook gemaakt in Yogyakarta. Dat maakt ze niet minder mooi, maar wel goed om te weten.
Wil je batik kopen zonder naar Indonesië te reizen? Dan zijn er Nederlandse webwinkels die handgemaakte batik kleding uit Bali en Indonesië verkopen.
Hoe herken je kwaliteit?
Niet alle batik is hetzelfde. Dit zijn de dingen waar je op let:
- Bekijk de achterkant van de stof. Bij echte handgemaakte batik is het patroon ook aan de achterkant zichtbaar, omdat de verf er doorheen trekt. Bij goedkope imitatie is de achterkant vaak wit of vaag.
- Voel aan de stof. Batik op rayon voelt zacht en valt mooi. Katoen is steviger. Beide zijn goede materialen. Synthetisch voelt glad en warm aan, en ademt minder goed.
- Let op de kleuren. Echte batik heeft mooie, doorlopende kleuren die in elkaar overlopen. Goedkope prints zien er vlak en egaal uit.
- Kijk naar de lijnen. Handgemaakte batik heeft kleine onregelmatigheden. Dat is juist het kenmerk van vakmanschap, geen fout.
- Vraag de verkoper of het om batik tulis (handgemaakt) of batik cap (gestempeld) gaat. Een eerlijke verkoper weet dit altijd.
Welke batikproducten zijn populair om te kopen?
Op Bali koop je batik in veel vormen. De meest gekochte producten zijn kleding zoals blouses, overhemden, rokken en jurken. Herenblouses en kinderhemden van rayon met batikprint zijn erg populair als souvenir. Ook sjaals en sarongs zijn een goede keuze: licht, handig om mee te nemen en veelzijdig in gebruik.
Wie van naaien houdt, koopt batikstof per meter. Daarmee maak je thuis je eigen kleding of accessoires. Op markten en in stofwinkels op Bali vind je rollen stof in veel patronen en kleuren.
Tassen, kussens en kleine cadeauartikelen met batikprint zijn ook volop beschikbaar. Ze zijn makkelijk mee te nemen en zijn een leuk aandenken.
Kun je ook onderhandelen over de prijs?
Op markten op Bali is onderhandelen heel normaal en zelfs verwacht. Begin met een bedrag dat lager ligt dan je eigenlijk wil betalen, zodat er ruimte is om naar elkaar toe te komen. Wees vriendelijk en glimlach erbij. Agressief onderhandelen wordt niet gewaardeerd.
In vaste winkels en bij bekende verkooppunten staan vaste prijzen. Daar onderhandel je meestal niet. Is er geen prijskaartje? Dan mag je altijd vragen wat iets kost en of er een kleine korting mogelijk is bij meerdere aankopen.
Zo kom je thuis met de beste batik
Neem de tijd om te kijken en te vergelijken. Ga niet alleen af op het eerste dat je ziet. Koop iets dat je echt mooi vindt en waar je de kwaliteit van kunt controleren. Goede batik gaat lang mee als je hem op de juiste manier wast: met de hand of op een fijn wasprogramma, binnenstebuiten en niet te heet.
Of je nu gaat voor een prachtige handgemaakte batik blouse of een rol stof voor thuis, Bali biedt genoeg keuze voor elk budget en elke smaak.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen batik tulis en batik cap?
Bij batik tulis wordt de was met de hand aangebracht met een speciaal pennetje. Dit is tijdrovend en elk stuk is uniek. Bij batik cap gebruikt een ambachtsman een koperen stempel om het patroon sneller te maken. Batik tulis is doorgaans duurder vanwege het handwerk.
Is de batik die op Bali wordt verkocht ook op Bali gemaakt?
Niet altijd. Veel batikkleding die je op Bali koopt, is gemaakt in Yogyakarta op Java. Dat is het traditionele centrum van batik in Indonesië. Dit zegt niets over de kwaliteit, maar het is goed om te weten als je zoekt naar iets dat echt op Bali is gemaakt.
Hoe weet ik of batik echt is en geen gewone print?
Kijk naar de achterkant van de stof. Echte batik heeft ook aan de achterkant een zichtbaar patroon. Een goedkope print heeft aan de achterkant nauwelijks kleur. Onregelmatigheden in het patroon zijn bij handgemaakte batik juist een teken van echtheid.
Kan ik batik van Bali ook online kopen?
Ja, er zijn Nederlandse webwinkels die handgemaakte batikkleding uit Bali en Indonesië aanbieden. Dat is een goede optie als je niet naar Bali reist of thuis nog iets wil bijbestellen.
Hoe was ik batik het beste?
Was batik met de hand of op een fijn wasprogramma. Gebruik niet te heet water en draai het kledingstuk binnenstebuiten. Zo blijven de kleuren langer mooi en gaat de stof langer mee.
