Sarongs: van Indonesisch erfgoed tot veelzijdig kledingstuk

Sarongs zijn al eeuwenlang een vast onderdeel van de cultuur in Zuidoost-Azië en worden vandaag de dag wereldwijd gedragen. Wat ooit begon als traditionele kleding in landen als Indonesië, Maleisië en India, is uitgegroeid tot een geliefd kledingstuk dat je zowel op het strand als bij feestelijke gelegenheden tegenkomt. De veelzijdigheid en de bijzondere patronen maken dit stuk stof tot iets dat veel meer is dan alleen een doek om je middel. Wie er één in handen heeft, snapt al snel waarom mensen er zo enthousiast over zijn.

De oorsprong van de sarong

Het woord “sarong” komt uit het Maleis en betekent zoiets als “omhulsel” of “schede”. In veel landen in Zuidoost-Azië is het kledingstuk al duizenden jaren in gebruik. Zowel mannen als vrouwen dragen het als rok, jurk of broek, afhankelijk van hoe je het omdoet. In Indonesië is de sarong nauw verbonden met de batiktechniek, waarbij patronen met behulp van was op de stof worden aangebracht voordat die geverfd wordt. De BingBatik techniek, die in Indonesië wordt gebruikt, geeft stof een kenmerkend dubbel patroon dat aan beide kanten zichtbaar is. In landen als India en Sri Lanka wordt een vergelijkbaar kledingstuk de “lungi” of “dhoti” genoemd, terwijl men in de Stille Oceaan vaker spreekt van een “pareo” of “lavalava”. Ondanks de verschillende namen gaat het in de kern om hetzelfde principe: een stuk stof dat op meerdere manieren om het lichaam gedragen kan worden.

Materialen en patronen

Een sarong is meestal gemaakt van katoen, rayon of zijde. Rayon is een populaire keuze omdat het licht aanvoelt, goed beweegt en prettig zit in warme omstandigheden. Katoen is iets steviger en wordt vaak gebruikt voor traditionele modellen die bedoeld zijn voor dagelijks gebruik. De patronen variëren enorm: van strakke geometrische vormen tot kleurrijke bloemmotieven en abstracte batikpatronen. De kleuren en ontwerpen hebben in veel culturen een symbolische betekenis. Zo staan bepaalde patronen in Indonesië voor status, afkomst of levensgebeurtenissen zoals een bruiloft of begrafenis. Naast de traditionele uitvoeringen zijn er ook lichtere versies die meer op een strandlaken lijken. Die worden vaak pareo’s genoemd en zijn populair als stranddoek of zomerse omslagdoek.

Hoe draag je een sarong

Eén van de grootste voordelen van dit kledingstuk is dat er geen vaste manier is om het te dragen. Je kunt het als rok omdoen door de stof om je middel te wikkelen en vast te knopen. Wie liever een jurk wil, trekt de stof hoger op en knoopt hem boven de borst. Er bestaan ook speciale sarongknopen waarmee je de stof stevig op zijn plek houdt zonder dat hij losraakt. Mannen dragen de doek in veel Aziatische landen als een soort broek door de stof tussen de benen door te trekken en vast te knopen. Op het strand wordt het kledingstuk vaak losjes om de heupen gebonden als cover-up na het zwemmen. Door de eenvoudige rechthoekige vorm, die gemiddeld zo’n 110 bij 180 centimeter meet, past het gemakkelijk in een tas en is het makkelijk mee te nemen op reis.

De sarong buiten Azië

Buiten Azië is de populariteit van het kledingstuk de afgelopen decennia flink gegroeid. In Europa en Noord-Amerika zien mensen het vooral als een zomers en luchtig alternatief voor een korte broek of jurk. Webwinkels die gespecialiseerd zijn in traditionele Indonesische stof importeren de doeken rechtstreeks uit Indonesië en bieden ze aan in uiteenlopende stijlen. Naast de traditionele uitvoeringen zijn er ook kebaya’s, tafelkleden en kussenhoesjes te vinden die met dezelfde batikpatronen zijn gemaakt. Dat laat zien hoe het ontwerp van de klassieke omslagdoek zijn weg heeft gevonden naar allerlei andere gebruiksvoorwerpen. Toch blijft het kledingstuk zelf het meest populair, omdat het makkelijk te dragen en te combineren is met verschillende outfits.

Veelgestelde vragen

Is een sarong hetzelfde als een pareo?
Een sarong en een pareo lijken sterk op elkaar, maar er zijn kleine verschillen. Een pareo is afkomstig uit Polynesië en is vaak wat lichter van stof. Een sarong komt oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië en is vaker gemaakt van batikstof met traditionele patronen. In het dagelijks taalgebruik worden de twee termen door elkaar gebruikt.

Hoe weet ik of een sarong van echte batikstof is?
Echte batikstof herken je doordat het patroon aan beide kanten van de stof zichtbaar is. Bij goedkopere varianten is het patroon er vaak opgedrukt en is de achterkant anders van kleur of minder scherp. Een dubbele batik, zoals gemaakt met de BingBatik techniek, heeft aan beide kanten precies hetzelfde patroon.

Op welke temperatuur was je een sarong het best?
De meeste sarongs van rayon of katoen kun je het beste wassen op 30 graden. Een hogere temperatuur kan de kleur doen vervagen of de stof beschadigen. Het is ook verstandig om de doek binnenstebuiten te wassen zodat de kleuren langer mooi blijven.

Kan een man ook een sarong dragen in Nederland?
Een sarong wordt in Aziatische landen door zowel mannen als vrouwen gedragen. In Nederland is het als mannenkleding minder gewoon, maar op het strand of tijdens festivals zie je het steeds vaker. Er zijn ook modellen die speciaal ontworpen zijn voor mannen, met rustigere kleuren en strakke patronen.