Indonesië telt meer dan 270 miljoen inwoners en heeft daarmee een indrukwekkend aantal grote steden. De grootste stad is Jakarta, de huidige hoofdstad, met ruim 10 miljoen inwoners binnen de stadsgrenzen en een metropoolgebied van rond de 30 miljoen mensen. Naast Jakarta zijn er nog tientallen andere steden die elk hun eigen karakter, geschiedenis en betekenis hebben.
De grootste steden van Indonesië
Volgens de volkstelling van 2020 zijn dit de grootste steden van Indonesië, gemeten naar het aantal inwoners binnen de bestuurlijke stadsgrenzen:
| Stad | Eiland | Inwoners (2020) |
|---|---|---|
| Jakarta | Java | ca. 10,6 miljoen |
| Surabaya | Java | ca. 2,9 miljoen |
| Bekasi | Java | ca. 2,5 miljoen |
| Bandung | Java | ca. 2,4 miljoen |
| Tangerang | Java | ca. 2,1 miljoen |
| Medan | Sumatra | ca. 2,4 miljoen |
| Depok | Java | ca. 2,1 miljoen |
| Semarang | Java | ca. 1,8 miljoen |
| Makassar | Sulawesi | ca. 1,4 miljoen |
| Palembang | Sumatra | ca. 1,7 miljoen |
Het valt op dat de meeste grote Indonesische steden op Java liggen. Java is het dichtstbevolkte eiland ter wereld en herbergt naar schatting meer dan de helft van de totale bevolking van Indonesië, op een oppervlakte die kleiner is dan die van Nederland en België samen.
Jakarta: de hoofdstad en grootste stad
Jakarta ligt aan de noordkust van Java en is al decennialang het politieke, economische en culturele hart van het land. De stad staat bekend om haar enorme fileprobleem, snelle groei en een mix van koloniale gebouwen, moderne wolkenkrabbers en drukke marktwijken. Het nationale monument (Monas) in het centrum is een van de bekendste bezienswaardigheden.
De Indonesische overheid heeft besloten de hoofdstad te verplaatsen naar Nusantara, een nieuwe stad in het binnenland van Borneo (Oost-Kalimantan). Dit proces is volop gaande. Jakarta blijft daarna wel verreweg de grootste stad en het economische centrum van het land.
Surabaya, Bandung en Medan: de drie grootste na Jakarta
Surabaya is de tweede stad van Indonesië en de belangrijkste havenstad van Oost-Java. De stad heeft een grote industrie en is een belangrijk knooppunt voor handel. Surabaya staat ook bekend om haar rol in de onafhankelijkheidsstrijd van Indonesië in 1945.
Bandung ligt op een hoogvlakte in West-Java, op zo’n 750 meter hoogte. Daardoor is het klimaat er aangenamer dan in Jakarta. De stad staat bekend als studentenstad, modecentrum en als bestemming voor Jakartanen die een weekendje weg willen. De omgeving heeft ook veel vulkanen en theeplantages.
Medan is de grootste stad van Sumatra en de derde stad van Indonesië. Het is een multiculturele stad met een grote Chinese, Batak- en Maleise gemeenschap. Medan is ook het vertrekpunt voor bezoekers die naar het Tobameer willen, een van de grootste kratermeren ter wereld.
Opvallende steden buiten Java
Buiten Java zijn er een paar steden die eruit springen:
- Makassar (Sulawesi): de grootste stad van Oost-Indonesië en een belangrijk handelscentrum. Vroeger heette de stad Ujungpandang.
- Palembang (Sumatra): een van de oudste steden van Zuidoost-Azië, met een geschiedenis die teruggaat tot het koninkrijk Srivijaya in de 7e eeuw.
- Denpasar (Bali): de bestuurlijke hoofdstad van Bali en de drukste stad op het eiland, al is Kuta/Seminyak internationaal bekender bij toeristen.
- Balikpapan (Oost-Kalimantan): een oliestad op Borneo, die door de komst van de nieuwe hoofdstad Nusantara sterk in belang groeit.
- Manado (Sulawesi): bekend om de duikplekken in de omgeving en de Bunaken-archipel.
Hoe zijn de steden in Indonesië bestuurlijk georganiseerd?
Indonesië maakt onderscheid tussen een “kota” (stad) en een “kabupaten” (regentschap of district). Een kota is een zelfstandige bestuurlijke eenheid, vergelijkbaar met een gemeente in Nederland. Grote stedelijke agglomeraties bestaan vaak uit meerdere kota’s en kabupaten’s die samengroeien. Zo vormen Jakarta, Bekasi, Bogor, Depok en Tangerang samen de grootstedelijke regio Jabodetabek, die in totaal naar schatting 30 à 35 miljoen inwoners telt (schatting 2024).
Steden in Indonesië en toerisme
Niet elke grote Indonesische stad is een toeristische trekpleister. Jakarta trekt veel zakelijke reizigers, maar minder backpackers. Yogyakarta (ook wel Jogja genoemd), dat met circa 400.000 inwoners relatief klein is, is juist een van de populairste toeristische steden van het land. Vanuit Yogyakarta bezoek je Borobudur en Prambanan, twee van de grootste tempels van Azië. Ubud op Bali en Lombok zijn andere bekende bestemmingen, maar zijn formeel geen grote steden.
De diversiteit aan Indonesische steden is groot: van de megastad Jakarta tot de rustieke sfeer van Yogyakarta en de duikerssteden op de buitenste eilanden. Afhankelijk van wat je zoekt, cultuur, natuur, handel of geschiedenis, is er altijd een stad in Indonesië die daarbij past.
