Semarang is de hoofdstad van de provincie Midden-Java en een van de meest onderschatte steden van Indonesië. Terwijl toeristen massaal naar Bali of Yogyakarta trekken, biedt Semarang een eerlijk, ongepolijst beeld van het Javaanse leven, aangevuld met een rijke koloniale geschiedenis, levendige tempels en een uitgesproken eigen karakter. De stad is zowel een fijne bestemming op zichzelf als een logische tussenstop op een rondreis door Java.
Wat maakt Semarang in Indonesië zo bijzonder?
Semarang combineert op een heel eigen manier koloniale architectuur, Chinese invloeden en Javaanse cultuur. Dat zie je nergens beter dan in Kota Lama, de oude Nederlandse wijk. Hier staan tientallen imposante panden uit de VOC-tijd nog grotendeels overeind, met gietijzeren lantaarnpalen en brede gevels die je zo naar de zeventiende of achttiende eeuw verplaatsen. De wijk heeft jarenlang deels verwaarloosd gestaan, maar wordt stap voor stap gerestaureerd en ingericht met cafés, galerijen en kleine musea.
Vlak bij Kota Lama vind je de Blenduk-kerk, een van de oudste nog functionerende kerken van Indonesië. Het koepeldak is onmiskenbaar, en het interieur is goed bewaard gebleven. Iets verderop, in de Chinatown-wijk Pecinan, liggen kleurrijke tempels naast kraampjes met lokaal eten. De sfeer is druk, gezellig en heel anders dan in de koloniale wijk, al ligt alles op fietsafstand van elkaar.
Kota Lama: de koloniale binnenstad
Kota Lama is het hart van het historische Semarang en de plek die de meeste bezoekers als eerste opzoeken. De wijk stond vroeger bekend als “Little Netherlands” vanwege de vele Nederlandse handelshuizen en kantoren. Sommige gebouwen staan er al eeuwen en dragen nog altijd opschriften of architectuurdetails die hun herkomst verraden. Loop er rustig doorheen in de ochtend, voor de hitte van de dag toeslaat, en je hebt de straten voor jezelf.
Rondom Kota Lama zijn ook de kanalen zichtbaar die de VOC heeft aangelegd, mede om de haven bereikbaar te houden. Die haven, Pelabuhan Tanjung Emas, is nog altijd actief. Vanaf de waterkant zie je de grote vrachtschepen voorbijkomen, een contrast met de historische panden op de achtergrond.
Sam Poo Kong: de tempel die twee culturen verbindt
Een van de meest bezochte bezienswaardigheden in Semarang is de Sam Poo Kong-tempel, ook wel Gedung Batu genoemd. De tempel herdenkt de bezoeken van de Chinese admiraal Zheng He, die in de vijftiende eeuw met zijn vloot op Java aanlegde. De tempel is levendig en kleurrijk, met rode lantaarns, offergaven en bezoekers die er komen bidden. Voor veel Chinezen in Indonesië heeft de plek een religieuze betekenis; voor andere bezoekers is het een fascinerende inkijk in de Chinese diasporacultuur op Java.
De tempel is het hele jaar door open en ook op doordeweekse dagen goed te bezoeken. Op feestdagen zoals Chinees Nieuwjaar is het er enorm druk en kleurrijk, maar ook rustiger momenten zijn de moeite waard.
Lawang Sewu: het gebouw met duizend deuren
Lawang Sewu betekent letterlijk “duizend deuren” in het Javaans, en het gebouw verdient die naam. Het grote koloniale complex werd gebouwd als hoofdkantoor van de Nederlandse Staatsspoorwegen en is een van de bekendste bouwwerken van de stad. De architectuur is indrukwekkend: hoge ramen, brede gangen en een imposante gevel. Na de onafhankelijkheid van Indonesië heeft het gebouw verschillende functies gehad; tegenwoordig is het een museum dat de spoorweggeschiedenis en de geschiedenis van het gebouw zelf vertelt.
Lawang Sewu staat bekend als een van de “enge” plekken van Indonesië, vanwege verhalen over geesten en de ondergrondse kerkers die er tijdens de Japanse bezetting zijn gebruikt. Die reputatie trekt ook bezoekers die meer geïnteresseerd zijn in de donkere geschiedenis dan in de architectuur. De kelders zijn te bezoeken als onderdeel van de rondleiding.
Eten in Semarang: lokale smaken die je nergens anders proeft
Semarang heeft een uitgesproken eigen keuken die weinig bekendheid heeft buiten Indonesië, maar absoluut de moeite waard is. De bekendste specialiteit is lumpia Semarang, een gefrituurde loempia gevuld met bamboespruitjes, garnalen of kip. Het recept heeft Chinese wortels en is hier door de eeuwen heen verfijnd. Je vindt de lekkerste versies bij kleine stalletjes in de Pecinan-wijk.
Andere lokale gerechten om te proberen:
- Bandeng presto: gestoomde melkvis waarbij de graten zacht en eetbaar zijn geworden door de bereidingswijze.
- Tahu gimbal: gefrituurde tofu met garnalenpannenkoek en pindasaus.
- Wingko babat: een kleefrijstkoek gemaakt van kokosnoot, een populair souvenir uit de stad.
De nachtmarkt (pasar malam) in en rondom de stad is ook een goede plek om te eten, met kraampjes die tot laat open zijn en lage prijzen. Ga met een lege maag en neem de tijd om te ontdekken wat er allemaal wordt aangeboden.
Praktische informatie voor je bezoek
Semarang heeft een eigen internationale luchthaven, Achmad Yani Airport, met vluchten vanuit Jakarta, Bali en andere steden in Indonesië. De verbindingen zijn goed, en een vlucht vanuit Jakarta duurt ongeveer een uur. Wie met de trein reist, kan Semarang bereiken via het spoorwegnetwerk van Java; dat is een langzamere maar landschappelijk mooie optie.
De stad is het hele jaar door te bezoeken. Het klimaat is tropisch met een droog seizoen (ruwweg april tot oktober) en een regenseizoen. In het droge seizoen is het comfortabeler om te lopen, maar ook in het regenseizoen valt er prima te reizen; de buien zijn vaak kort en hevig.
Binnen de stad zijn ojek (motortaxi via apps als Gojek of Grab) en reguliere taxi’s de handigste vervoersmiddelen. De afstanden tussen de bezienswaardigheden zijn soms te groot om te lopen, zeker in de hitte van de middag. Huur eventueel een gids voor een halve dag als je Kota Lama en omgeving goed wilt begrijpen; de historische context maakt de wijk een stuk rijker.
Semarang in Indonesië is de stad voor reizigers die meer willen dan de gebruikelijke toeristische routes. De mix van koloniale architectuur, Chinese erfenis, levendige markten en eigen lokale keuken geeft de stad een sfeer die je lang bijblijft. En omdat de meeste bezoekers doorrijden naar Yogyakarta of Bali, heb je veel van deze stad rustig voor jezelf.
