Vaccinaties zijn een van de eerste dingen om aan te denken als je een reis naar het buitenland plant. Veel mensen weten niet precies welke inentingen ze nodig hebben of hoe vroeg ze daarmee moeten beginnen. Toch is een goede voorbereiding het verschil tussen zorgeloos genieten en ziek thuiskomen. Of je nu naar Azië, Afrika of Latijns-Amerika gaat: de kans is groot dat er iets te regelen valt voordat je het vliegtuig instapt.
Waarom je niet zonder reisinentingen op pad gaat
In landen met een ander klimaat en andere hygiënische omstandigheden kom je in aanraking met ziektes die in Nederland nauwelijks meer voorkomen. Denk aan hepatitis A, tyfus, gele koorts of rabiës. Je eigen lichaam heeft geen weerstand opgebouwd tegen die ziektes, omdat je er nooit mee te maken hebt gehad. Een inenting zorgt ervoor dat je afweersysteem leert hoe het moet reageren als je toch in aanraking komt met zo’n ziekte. Sommige landen stellen bepaalde inentingen zelfs verplicht bij binnenkomst. Gele koorts is daar een bekend voorbeeld van. Zonder bewijs van inenting word je dan simpelweg niet het land binnengelaten.
Welke inentingen je nodig hebt, hangt af van je bestemming
Er is geen standaardlijst die voor iedereen geldt. De inentingen die jij nodig hebt, hangen af van het land dat je bezoekt, hoe lang je gaat, wat je daar gaat doen en wat je al eerder gehad hebt. Ga je naar Bali, dan is het verstandig om je te laten inenten tegen hepatitis A en B, tyfus en rabiës. Rabiës is op Bali een serieus risico, omdat er veel honden en apen rondlopen die de ziekte kunnen overbrengen. Voor reizigers naar sub-Saharaans Afrika staat malaria hoog op de lijst, maar dat is strikt genomen geen inenting: daarvoor gebruik je medicijnen. Het advies kan ook per regio binnen een land verschillen. Ga je alleen naar de grote steden of ook naar afgelegen gebieden? Dan verandert het advies. Laat je daarom altijd persoonlijk adviseren door een arts of verpleegkundige die gespecialiseerd is in reisgeneeskunde.
Wanneer en waar je je laat inenten
Timing is belangrijk bij reisinentingen. Sommige vaccins hebben meerdere prikken nodig die weken uit elkaar liggen. Andere vaccins hebben tijd nodig om te werken nadat ze zijn toegediend. De algemene richtlijn is om minimaal vier tot zes weken voor vertrek naar een reisvaccinatiebureau, de GGD of je huisarts te gaan. Heb je weinig tijd meer, ga dan alsnog: ook een late bescherming is beter dan geen bescherming. De GGD Reisvaccinaties heeft vestigingen verspreid door heel Nederland en werkt met persoonlijk reisadvies op basis van jouw situatie. Je kunt ook bij je huisarts terecht, al hebben niet alle huisartspraktijken alle vaccins beschikbaar. Houd er rekening mee dat reisinentingen vaak niet vergoed worden door de basisverzekering. Je betaalt ze dus zelf. De kosten variëren per vaccin, maar reken op gemiddeld twintig tot zestig euro per prik.
Wat je ook mee moet nemen: je gele boekje
Als je inentingen hebt gehad, krijg je een internationaal vaccinatiebewijs. Dat is een klein geel boekje waarin staat welke vaccins je hebt gekregen en wanneer. Dit boekje is niet zomaar een souvenir. Bij sommige landen is het verplicht om het te tonen bij de grens. Verlies je het, dan kan dat voor problemen zorgen bij de douane. Bewaar het dus op een veilige plek, samen met je paspoort. Naast dit boekje is het slim om ook je volledige reisadvies te bewaren. Sommige vaccins werken maar een paar jaar. Als je vaker op reis gaat naar tropische gebieden, is het goed om bij te houden wanneer je welke prik hebt gehad en wanneer je een herhalingsprik nodig hebt. Veel mensen weten niet meer wat ze vroeger als kind of tiener al hebben gehad. Vraag je huisarts om een overzicht van je vaccinatiehistorie voordat je op consult gaat bij een reisvaccinatiebureau. Zo kun je gerichter advies krijgen en betaal je niet voor inentingen die je eigenlijk al hebt.
Veelgestelde vragen
Hoe vroeg voor mijn reis moet ik beginnen met inentingen?
Het is verstandig om minstens vier tot zes weken voor vertrek een afspraak te maken. Sommige vaccins bestaan uit meerdere prikken met een tussenliggende wachttijd, en andere hebben tijd nodig om goed te werken. Ga je binnenkort al op reis, maak dan zo snel mogelijk een afspraak. Gedeeltelijke bescherming is altijd beter dan niets.
Worden reisinentingen vergoed door de zorgverzekering?
Reisinentingen worden in de meeste gevallen niet vergoed vanuit de basisverzekering. Je betaalt ze zelf. Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden een deel van de kosten. Check dit bij jouw verzekeraar voordat je op afspraak gaat, zodat je niet voor verrassingen staat.
Kan ik ook ziek worden van een vaccin?
Na een inenting kun je milde bijwerkingen krijgen, zoals een rode plek op de injectieplaats, een licht gevoel van vermoeidheid of een beetje koorts. Dit zijn normale reacties die laten zien dat je afweersysteem actief wordt. Ernstige bijwerkingen zijn zeldzaam. Twijfel je of je een bepaalde reactie normaal is, neem dan contact op met je arts.
Wat doe ik als ik mijn gele vaccinatieboekje kwijt ben?
Als je je internationale vaccinatiebewijs kwijt bent, kun je via de arts of het reisvaccinatiebureau waar je de prikken hebt gekregen proberen een nieuw document aan te vragen. Dit is niet altijd eenvoudig. Bewaar het boekje daarom samen met je reisdocumenten, en maak eventueel een foto van de ingevulde pagina’s als digitale backup.
