Televisie is al tientallen jaren een vast onderdeel van ons dagelijks leven. Wat begon als een groot, zwaar apparaat met een bolle buis, is inmiddels veranderd in een dunne scherm die je aan de muur hangt. Bijna elk huishouden in Nederland en België heeft er minimaal één. Toch verandert de manier waarop we kijken razendsnel. Streamingdiensten, slimme toestellen en nieuwe schermtechnologieën zorgen ervoor dat het kijkplezier groter is dan ooit. Maar wat weet jij eigenlijk over de tv die elke avond aanstaat?
De geschiedenis van het kijktoestel in het kort
De eerste werkende televisiesystemen ontstonden in de jaren twintig van de vorige eeuw. De Schot John Logie Baird liet in 1926 voor het eerst een bewegend beeld zien via een elektronisch systeem. In de jaren vijftig en zestig deed de tv zijn intrede in huiskamers over de hele wereld. In Nederland begon de Nederlandse Televisie Stichting in 1951 met uitzendingen. Aanvankelijk was alles in zwart wit. Kleurenbeelden werden in Nederland pas in 1967 ingevoerd. De televisie groeide daarna snel uit tot het populairste medium in huis, wat goed te zien is aan het aantal uren dat mensen er gemiddeld per dag naar kijken: in Nederland is dat nog steeds ruim drie uur per dag voor volwassenen.
Verschillende soorten schermen en wat ze betekenen
Wie vandaag een nieuw toestel wil kopen, stuit al snel op afkortingen als OLED, QLED en LED. Een LED scherm gebruikt lichtgevende diodes als achtergrondverlichting. Een OLED scherm werkt anders: elk pixel geeft zelf licht, waardoor zwart echt zwart is en de kleuren veel dieper lijken. QLED is een variant van LED waarbij kleine kristallen de kleuren versterken. Naast de schermtechnologie speelt ook de resolutie een grote rol. Full HD biedt een beeld van 1920 bij 1080 pixels. 4K, ook wel Ultra HD genoemd, gaat vier keer zo ver en geeft een scherp en gedetailleerd beeld, zelfs op grote schermen. Voor mensen met een grotere woonkamer is een scherm van minstens 55 inch tegenwoordig heel gewoon.
Hoe smarttv’s het kijkgedrag veranderen
Een smarttv is een toestel dat verbinding maakt met het internet. Via zo’n slim toestel kun je rechtstreeks Netflix, Disney+, YouTube en andere diensten openen zonder een extra apparaatje. Veel mensen gebruiken hun kijkscherm daardoor minder voor traditionele live uitzendingen en meer voor series en films op hun eigen tijdstip. Dit heet on demand kijken. Uit onderzoek blijkt dat jongeren onder de 35 jaar nauwelijks nog lineair tv kijken, dus live met de uitzending mee. Ze kiezen zelf wat ze zien en wanneer. Smarttv’s worden ook steeds vaker gekoppeld aan spraakassistenten zoals Google Assistant of Amazon Alexa, waardoor je met je stem het kanaal kunt wisselen of een serie kunt zoeken.
Tips voor een betere kijkervaring thuis
De plek waar je het toestel ophangt of neerzet, heeft veel invloed op hoe goed je kijkt. De ooghoogte is daarbij het meest belangrijk: het midden van het scherm moet op ooghoogte zijn als je zit. Voor een scherm van 55 inch adviseren experts een kijkafstand van ongeveer 1,4 meter. Goed geluid maakt ook een groot verschil. De ingebouwde luidsprekers van veel moderne toestellen zijn vrij dun, omdat de schermen zo smal zijn. Een soundbar of een stel losse speakers maakt films en muziek veel rijker en voller. Let ook op de verlichting in de kamer: fel tegenlicht achter het scherm vermindert het contrast en maakt kijken minder prettig. Een klein lampje achter het toestel, ook wel ambilight effect genoemd, helpt de ogen te ontspannen bij langere kijksessies.
Veelgestelde vragen
Hoe lang gaat een gemiddeld tv toestel mee?
Een gemiddeld tv toestel gaat tussen de zeven en tien jaar mee. OLED schermen kunnen na verloop van tijd last krijgen van inbranding, waarbij een stilstaand beeld een spoor achterlaat. LED en QLED toestellen zijn daar minder gevoelig voor. Regelmatig onderhoud, zoals de software bijwerken, helpt de levensduur te verlengen.
Wat is het verschil tussen lineair tv kijken en on demand?
Lineair tv kijken betekent dat je live meekijkt met een uitzending die op een vast tijdstip wordt uitgezonden, zoals het journaal of een talkshow. On demand kijken betekent dat je zelf bepaalt wat je kijkt en wanneer. Je kiest een film of serie uit een bibliotheek en start die op het moment dat het jou uitkomt.
Heeft een hogere resolutie altijd zin?
Een hogere resolutie heeft alleen zin als het scherm groot genoeg is en je dicht genoeg zit. Op een scherm van 32 inch merk je op normale kijkafstand weinig verschil tussen Full HD en 4K. Op een scherm van 65 inch is het verschil wel duidelijk zichtbaar, zeker als de inhoud ook in 4K beschikbaar is.
Kun je een oudere tv ook slim maken?
Een oudere tv zonder internetfuncties kun je slim maken door er een mediaspeler op aan te sluiten. Bekende opties zijn de Amazon Fire TV Stick, de Google Chromecast of de Apple TV. Deze apparaatjes sluit je aan via een HDMI aansluiting en geven je toegang tot streamingdiensten en internetfuncties.
